29 Temmuz 2026

Evde kışlık yapmak ucuz mu? Beş kışlığın 29 kavanozluk hesabı

  • Excel
  • Ev ekonomisi
  • Orta
  • Copilot Memlekette · 04
  • Gerçek veriyle

Bu videonun seslendirmesi MAI Voice 2 Elif ile üretildi.

Video · Excel

Bir bakışta

Domates salçası, biber salçası, turşu, kayısı reçeli ve tarhana için pazardan, halden ve market rafından tarihli fiyat topladık. Copilot kavanoz başına maliyeti canlı formüllerle çıkardı. Turşu, reçel ve tarhana evde ucuz kalıyor; salça üç kat pahalı. Toplamda ise iki taraf neredeyse eşit.
Uygulama
Excel
Kategori
Ev ekonomisi
Zorluk
Orta

Her ağustos aynı cümle kurulur: "Bu sene salça yapmayalım, marketten aldığımız da idare eder." İki gün geçmeden kazan kaynar. Peki bu iş gerçekten ucuz mu?

Ne öğreneceksiniz?

  • Copilot'un erişemediği veriyi ona toplatmak yerine, doğrulanmış ve tarihli fiyatı kendiniz vermek
  • Kavanoz başına maliyet gibi ortak bir birim kurup ev yapımıyla raf ürününü aynı ölçekte karşılaştırmak
  • Aynı hesabı dört ayrı fiyat kaynağıyla çalıştırıp sonucun neye bağlı olduğunu görmek
  • Bir hesabın dışında bıraktığınız şeyi bilerek ve açıkça bırakmak

Adım adım

  1. Fiyatı önce siz koyun

    Copilot'a semt pazarındaki domatesin kilo fiyatını sorduk. Bilmediğini söyledi, uydurmadı. Doğru davranış buydu: canlı yerel fiyat onun erişebildiği bir veri değil. Biz de fiyatları hal listesinden, market rafından ve pazardan tarihli olarak toplayıp çalışma kitabına koyduk. Çalışma kitabında altı sayfa var: malzeme fiyatları, market rafı, sarf ve ambalaj, tarifler ve verim, varsayım hücreleri ve iş notları.

  2. Önce baksın, dosyaya dokunmasın

    İlk turda yalnız değerlendirme isteyin. Neye baktığını görür, yöntemi baştan düzeltebilirsiniz.

    İstem Elimde evde kışlık hazırlığı için topladığım fiyatlar var. Malzeme Fiyatları, Market Rafı, Sarf ve Ambalaj, Tarifler ve Verim, Ev Notları ve İş Notları sayfalarına bak. Evde yapmakla hazır almayı adil biçimde karşılaştırmak için hangi maliyet kalemlerini hesaba katmak gerekir? İş Notları'ndaki emek kuralını da dikkate al. Önce yalnız yöntemini yaz; çalışma kitabını henüz değiştirme.
  3. Ortak birimi ve kuralları netleştirin

    Ev yapımıyla raf ürününü karşılaştırmanın tek dürüst yolu ortak bir birim. Biz kavanoz başına maliyeti seçtik: 660 santimetreküplük gerçek bir kavanoz. Kavanoz ve kapak maliyeti yalnız kavanozda saklanan ürüne yazılıyor, çünkü tarhana bez torbada duruyor.

    İstem Yöntemi netleştirelim. Ortak birim kavanoz başına maliyet olsun: bir ürünün toplam maliyetini, çıkan net ürünün kavanoz sayısına böl. Kavanoz dolum ağırlığı Ev Notları'ndaki hücreden gelsin. Maliyeti üç kalemde ayır: hammadde, sarf ve ambalaj, enerji. Emek maliyeti ekleme; mutfak süresini yalnız bilgi sütunu olarak taşı. Kavanoz ve kapak maliyetini sadece kavanozda saklanan ürünlere ekle. Tarifler ve Verim sayfasındaki oranların ölçüm değil varsayım olduğunu da not et. Dosyayı hâlâ değiştirme.
  4. Karneyi kurdurun

    Varsayım hücrelerini üstte isteyin ve her hesabın canlı formül olmasını şart koşun. Statik değer yazılırsa fiyat kaynağını değiştirdiğinizde hiçbir şey oynamaz.

    İstem Kışlık Karnesi sayfasına beş ürünün tamamı için modeli kur: domates salçası, biber salçası, karışık turşu, kayısı reçeli ve tarhana. Üstte değiştirebileceğim varsayım hücreleri olsun: fiyat kaynağı, kavanoz dolum ağırlığı, kavanoz birim fiyatı, kapak birim fiyatı, ocak gücü ve enerji birim fiyatı. Her ürün için hammadde, sarf ve ambalaj, enerji maliyetini, çıkan net miktarı, kavanoz sayısını ve kavanoz başına maliyeti canlı Excel formülleriyle hesapla; yanına Market Rafı sayfasındaki muadilin aynı dolum ağırlığına getirilmiş en ucuz ve en pahalı fiyatını, TL farkını ve yüzde farkını koy. Ayrı bir sütunda her ürünün mutfak süresini göster; bu süreyi maliyete çevirme. Varsayım hücresini değiştirdiğimde bütün tablo yeniden hesaplansın. Başlık ve notlarda uzun tire kullanma. Sayfalarda olmayan fiyat, oran veya verim uydurma. Python veya statik değer kullanma; değişikliği çalışma kitabına uygula.
  5. Fiyat kaynağını oynatın, toplamı görün

    Asıl bulgu tek bir tabloda değil. Aynı hesabı hal, pazar kasa, pazar perakende ve market fiyatlarıyla çalıştırınca cevap yer değiştiriyor. Son maddeyi de Copilot'un kendi cümleleriyle yazmasını istiyoruz.

    İstem Şimdi üç şey istiyorum. Birincisi: Kışlık Karnesi'nin altına bir duyarlılık bloğu ekle. Dört fiyat kaynağının her biri için, yani hal ortalaması, pazar kasa, pazar perakende ve market için beş ürünün kavanoz başına maliyeti ve yüzde farkı görünsün; ayrıca kavanoz birim fiyatı 19 TL ile 0 TL olduğunda ne değiştiğini yan yana göster. Hepsi canlı formül olsun. İkincisi: bir toplam satırı yaz. Beş kışlığın toplam kavanoz sayısı, evde toplam maliyeti, aynı miktarın marketten en ucuz haliyle maliyeti ve toplam mutfak süresi. Üçüncüsü: en alta Bu tablonun ölçmediği başlığıyla üç maddelik kısa bir not ekle. Tarifler sayfasındaki Neden yapılıyor sütununu okuyup bu hesabın kapsamadığı şeyleri kendi cümlelerinle yaz. Başlıklarda uzun tire kullanma. Sayı uydurma.

Nasıl çalıştı?

Önce fiyatı Copilot'un bulmasını istedik. Semt pazarındaki domatesin kilosunu bilmediğini söyledi, tahmin de yürütmedi. Bunun üzerine üç kaynaktan tarihli fiyat topladık. Hal listesi 28 Temmuz 2026 toptan fiyatları, Migros aynı haftanın raf fiyatları, pazar ise tuz sirke kavanoz ve kapak. Kasa ve perakende fiyatını hal ile market arasında açık bir katsayıyla kurduk; ev yapımını ucuz göstermemek için katsayıyı market tarafına yakın tuttuk.

Copilot beş ürün için kavanoz başına maliyeti canlı formüllerle kurdu: hammadde, sarf ve ambalaj, enerji. Ortak birim 660 santimetreküplük gerçek bir kavanoz. Sonucu, aynı hesabı bağımsız kuran bir referans modelle karşılaştırdık; kavanoz başına maliyetler yüzde iki bandında tuttu.

Çıktıyı indirin

Excel

Bu reçetede üretilen gerçek dosyayı açıp inceleyebilirsiniz.

Dürüst değerlendirme

Turşu yüzde 22, kayısı reçeli yüzde 22, tarhana yüzde 28 ucuz çıktı. Salça ise üç kat pahalı. Sanayi salçasıyla ölçek yarışına girilmiyor.

Ama asıl bulgu duyarlılık bloğunda. Fiyat kaynağını değiştirince beş kışlığın evdeki toplam maliyeti 2.096 TL ile 3.652 TL arasında geziniyor. Aynı miktarı marketten almak 3.162 TL. Yani cevap, nereden alışveriş ettiğinize ve kavanozu satın alıp almadığınıza bağlı.

Modelde emek satırı yok. Bunu bilerek koymadık. Bu işi yapan aileler zaten tasarruf için yapmıyor: ağustos domatesinin tadı kışın pilavda, biber salçası zeytinyağlının altında, tarhana kar yağarken ortaya çıkıyor. Beş kışlığın toplam mutfak süresi 16,5 saat. O saatler bir gider kalemi değil, işin sebebi.

Hangi fiyat kaynağının size uyduğuna ve kışlığın yapılıp yapılmayacağına karar sahibi, çalışma kitabını açan ailedir. Bu tablo neyin kaça mal olduğunu gösteriyor, neden yaptığımızı göstermiyor.