11 Temmuz 2026

Jeopolitik tedarik şokunda satış, üretim ve tedarik senaryo planlaması

  • Yönetim ve üst düzey liderler
  • Operasyon
  • Üretim

🤖 Microsoft 365 Copilot (Cowork, Auto)

Jeopolitik tedarik şokunda satış, üretim ve tedarik senaryo planlaması · Cowork çıktısı önizlemesi

60 saniyede karar özeti

Ne üretildi?
Excel · PowerPoint
Cowork ne kadar harcadı?
820,7 kredi · ₺385
Ne kadar sürdü?
Süre ölçümü tutulmadı
Elle yapım varsayımı
64 saat · ₺86.400
Ortaya çıkan sonuç
Tedarik Şoku Senaryo Planlaması hazırlandı.
En önemli sınır
Örnek veriyle çalışıldı; üretim kararı öncesinde sonuçların gerçek veriyle doğrulanması gerekir.
Çıktıları görüntüle ve indir →

Kritik bir tedarik koridoru bir anda kesildiğinde asıl sorun yalnızca malzeme akışı değil, karar hızıdır. Satış planı ayrı dosyada, reçete başka yerde, envanter ve açık siparişler başka ekiplerde durunca yönetim masasına tek bir net yanıt koymak zorlaşır: Hangi ürünler riskte, stok ne zaman biter, hangi kaldıraç ne zaman çekilmeli?

Bu senaryoda Microsoft Copilot Cowork, on iki ayrı veri dosyasını tek bir iş akışında birleştirip Türkçe bir görev tarifinden yönetim seviyesinde kullanılabilir iki çıktı üretti: hesapları sabitlenmiş bir Excel çalışma kitabı ve konuşmacı notları eklenmiş bir PowerPoint sunumu. /cost komutuna göre bu iş 820,7 kredi kullandı; Cowork maliyeti ₺385 oldu. Aynı analizin elle hazırlanmış karşılığı ₺86.400 seviyesindeydi. Ortaya çıkan kazanç ₺86.015, ROI ise 224,5x.

Buradaki asıl değer, ekibin vaktini geri kazandırması. Operasyon, tedarik zinciri ve finans ekipleri günlerini dosya birleştirmeye değil; bulguları tartmaya, risk iştahını konuşmaya ve doğru aksiyonu seçmeye ayırabiliyor. Tam da insan-yapay zeka iş birliğinin güçlü tarafı burada öne çıkıyor.

Sorunu ve Cowork'e verilen görevi aç

Contoso Üretim'de kritik bileşenlerin geldiği bir koridorda ani bir kesinti yaşandığında, satış, üretim ve tedarik planlarının nasıl etkileneceği günlerce belirsiz kalıyor. On iki ayrı dosya farklı ekiplerde; reçete, envanter, navlun, kapasite ve talep verisi birbirine bağlanamıyor. "Hangi ürünler risk altında, stok ne zaman tükenir, alternatif tedarikçiyi ne zaman devreye alalım, dümeni hangi yöne kıralım?" sorularına yönetim masasında hızlı ve kanıta dayalı bir yanıt üretilemiyor.

Contoso Üretim A.Ş., dayanıklı tüketim üreticisi. 2026 ikinci yarısı ve 2027 planını yaparken, kritik bileşenlerin tedarik edildiği bir koridorda varsayımsal bir jeopolitik kriz nedeniyle 2026 Eylül'de ani bir kesinti başlıyor. Ekteki on iki veri dosyasını (ürün kataloğu, bileşen tedarik ve risk profili, ürün reçetesi/BOM, satış planı, üretim planı, bileşen envanteri, açık tedarik siparişleri, haftalık navlun endeksi, talep esnekliği, alternatif tedarikçiler, senaryo varsayımları ve haftalık makro öncü göstergeler) birleştir ve tutarlı bir tedarik zinciri modeli kur. Analizi Python ile modelle (numpy/pandas gibi) ve şunları üret: (1) Maruziyet analizi: reçete üzerinden hangi ürünlerin şoka maruz Bölge-D bileşenlerine bağlı olduğunu, bunların gelir payını ve her risk bileşeninin envanter tükenme süresini (kriz saati) hesapla. (2) Senaryo modellemesi: dört senaryo için (Baz, Orta, Ağır, Uzayan) kesinti süresi, navlun çarpanı, tedarik süresi eki, risk bileşen arz yüzdesi ve talep etkisini kullanarak; kısıtlı bileşen arzı altında üretilebilir miktarı, risk altındaki satışı ve geliri, navlun/maliyet artışını ve marj ile FAVÖK etkisini hesapla. Olasılıkları kullanarak beklenen değeri çıkar ve bir Monte Carlo simülasyonuyla sonuç aralığını (ör. P10–P90) ver. Talep esnekliğini kullanarak fiyat yansıtmasının talebe etkisini modelle. (3) Karar tetikleyicileri: envanter-hafta, navlun endeksi ve tedarikçi teslim PMI gibi öncü göstergeler için eşikler tanımla ve her eşikte hangi kaldıracın (alternatif tedarikçi devreye alma, emniyet stoğu artırma, seçici fiyat yansıtması, korunaklı ürünlere kapasite kaydırma, hızlı navlun) çekilmesi gerektiğini bir karar tablosu olarak kur. (4) Aksiyon planı: alternatif tedarikçi, emniyet stoğu ve kapasite kaydırma seçeneklerinin maliyet/fayda analizini yap; azaltıcı aksiyonlar uygulandığında kalan riski göster ve bir öneri sun. İki çıktı üret: (a) çok sayfalı bir Excel çalışma kitabı (.xlsx): yönetici özeti panosu, maruziyet ve kriz saati, senaryo karşılaştırması (üretim/satış/gelir), finansal etki (FAVÖK köprüsü), karar tetikleyicileri tablosu, aksiyon planı ve maliyet/fayda, varsayımlar ve yöntem, denetim için veri; hesaplanan değerleri sabitle. (b) Yönetim için 14–16 slaytlık bir PowerPoint (.pptx) destesi: durum, maruziyet, kriz saati, senaryolar, satış/üretim/tedarik etkisi, finansal köprü, karar tetikleyicileri ve gözetleme kulesi, önerilen aksiyon planı ve zaman çizelgesi, riskler ve öneri; uygun slaytlarda grafik ve tablo, her slayta kısa Türkçe konuşmacı notu. Tüm değerler TL, metin ve tarih Türkçe olsun; varsayımları ve yöntemi açıkça belirt. Planı, adımları ve özeti de Türkçe hazırla.
Kullanılan Cowork becerileri: Excel PowerPoint
Öne çıkan özellikler: Çok dosyalı analizYinelenen görev
Kullanılan verileri aç

Kullanılan veriler

örnek veri

Bu senaryoda Cowork'e verdiğimiz örnek veri setleri. İçeriğe göz atabilir, dilerseniz indirip kendi denemenizde kullanabilirsiniz.

Yalnızca ilk birkaç satırı gösteriyoruz. Tümünü indirmek için 'İndir'e tıklayın.

İndir
Bu çalışmayı siz de denemek ister misiniz?

Örnek dosyaları indirin, aşağıdaki görev tarifini kopyalayın ve Cowork'te kendi sonucunuzu üretin. Birkaç dakikada deneyebilirsiniz.

  1. 1
    Örnek dosyaları tek seferde indirin Tüm örnek dosyalar (.zip)
  2. 2
    Görev tarifini kopyalayıp Cowork'e yapıştırın
    Contoso Üretim A.Ş., dayanıklı tüketim üreticisi. 2026 ikinci yarısı ve 2027 planını yaparken, kritik bileşenlerin tedarik edildiği bir koridorda varsayımsal bir jeopolitik kriz nedeniyle 2026 Eylül'de ani bir kesinti başlıyor. Ekteki on iki veri dosyasını (ürün kataloğu, bileşen tedarik ve risk profili, ürün reçetesi/BOM, satış planı, üretim planı, bileşen envanteri, açık tedarik siparişleri, haftalık navlun endeksi, talep esnekliği, alternatif tedarikçiler, senaryo varsayımları ve haftalık makro öncü göstergeler) birleştir ve tutarlı bir tedarik zinciri modeli kur. Analizi Python ile modelle (numpy/pandas gibi) ve şunları üret: (1) Maruziyet analizi: reçete üzerinden hangi ürünlerin şoka maruz Bölge-D bileşenlerine bağlı olduğunu, bunların gelir payını ve her risk bileşeninin envanter tükenme süresini (kriz saati) hesapla. (2) Senaryo modellemesi: dört senaryo için (Baz, Orta, Ağır, Uzayan) kesinti süresi, navlun çarpanı, tedarik süresi eki, risk bileşen arz yüzdesi ve talep etkisini kullanarak; kısıtlı bileşen arzı altında üretilebilir miktarı, risk altındaki satışı ve geliri, navlun/maliyet artışını ve marj ile FAVÖK etkisini hesapla. Olasılıkları kullanarak beklenen değeri çıkar ve bir Monte Carlo simülasyonuyla sonuç aralığını (ör. P10–P90) ver. Talep esnekliğini kullanarak fiyat yansıtmasının talebe etkisini modelle. (3) Karar tetikleyicileri: envanter-hafta, navlun endeksi ve tedarikçi teslim PMI gibi öncü göstergeler için eşikler tanımla ve her eşikte hangi kaldıracın (alternatif tedarikçi devreye alma, emniyet stoğu artırma, seçici fiyat yansıtması, korunaklı ürünlere kapasite kaydırma, hızlı navlun) çekilmesi gerektiğini bir karar tablosu olarak kur. (4) Aksiyon planı: alternatif tedarikçi, emniyet stoğu ve kapasite kaydırma seçeneklerinin maliyet/fayda analizini yap; azaltıcı aksiyonlar uygulandığında kalan riski göster ve bir öneri sun. İki çıktı üret: (a) çok sayfalı bir Excel çalışma kitabı (.xlsx): yönetici özeti panosu, maruziyet ve kriz saati, senaryo karşılaştırması (üretim/satış/gelir), finansal etki (FAVÖK köprüsü), karar tetikleyicileri tablosu, aksiyon planı ve maliyet/fayda, varsayımlar ve yöntem, denetim için veri; hesaplanan değerleri sabitle. (b) Yönetim için 14–16 slaytlık bir PowerPoint (.pptx) destesi: durum, maruziyet, kriz saati, senaryolar, satış/üretim/tedarik etkisi, finansal köprü, karar tetikleyicileri ve gözetleme kulesi, önerilen aksiyon planı ve zaman çizelgesi, riskler ve öneri; uygun slaytlarda grafik ve tablo, her slayta kısa Türkçe konuşmacı notu. Tüm değerler TL, metin ve tarih Türkçe olsun; varsayımları ve yöntemi açıkça belirt. Planı, adımları ve özeti de Türkçe hazırla.
  3. 3
    Cowork'ü açıp deneyin Cowork'ü aç ↗

Nasıl çalıştı?

Cowork görevi adım adım nasıl yürüttü?

  1. 1 · Kurulum: on iki tedarik zinciri dosyası (ürün, reçete, envanter, satış ve üretim planı, navlun, senaryo varsayımları, makro göstergeler ve daha fazlası) eklendi ve tek bir Türkçe görev tarifi verildi.
  2. 2 · Veri ve plan: Cowork on iki dosyayı çözümledi: sekiz Bölge-D risk bileşeni, navlun endeksinin 100'den 370'e sıçraması ve PMI'nin 35'e düşmesiyle Eylül 2026 şokunu doğruladı ve üç adımlı bir Türkçe plan kurdu.
  3. 3 · Modelleme ve öz-denetim: Cowork Python modelini kurarken bir maliyet tutarsızlığını fark etti; maliyeti gelire dayalı savunulabilir varsayımlara çekti ve fiyat yansıtmasını esneklik temelli gerçek bir analizle değiştirdi.
  4. 4 · Teslim: Excel çalışma kitabı ve yönetim sunumu üretildi; öneri net: üç öncü göstergenin de kritik eşikte olması nedeniyle en kritik bileşenler için alternatif tedarikçi kararı derhal alınmalı.
  5. 5 · Maliyet: /cost komutu bu görev için 820,7 kredi ölçtü.

İlk adımda Contoso Üretim A.Ş. için tek bir Türkçe istem verildi ve ürün kataloğu, bileşen tedarik ve risk profili, BOM, satış planı, üretim planı, bileşen envanteri, açık tedarik siparişleri, haftalık navlun endeksi, talep esnekliği, alternatif tedarikçiler, senaryo varsayımları ve haftalık makro öncü göstergeler Cowork içine eklendi.

Cowork bu dosyaları birlikte okuyup önce veri resmini çıkardı. Eylül 2026’da başlayan varsayımsal şok için sekiz Bölge-D risk bileşenini işaretledi; navlun endeksindeki 100’den 370’e sıçramayı ve PMI’deki 35 seviyesini bulgu olarak öne aldı. Ardından üç adımlı bir plan kurdu: maruziyet analizi, senaryo modellemesi ve karar tetikleyicileriyle aksiyon planı.

Maruziyet analizinde BOM üzerinden hangi ürünlerin Bölge-D kaynaklı risk bileşenlerine bağlı olduğu eşleştirildi. Bu eşleşme, ürün bazında gelir payıyla bir araya getirildi. Sonra her kritik bileşen için mevcut envanter, açık tedarik siparişleri ve planlı tüketim akışı üzerinden envanter tükenme süresi hesaplandı. Böylece yönetim için en kritik sorulardan biri somutlaştı: Hangi bileşen için kriz saati önce çalıyor?

Sonraki aşamada Cowork Python ile tedarik zinciri modelini kurdu. Kısıtlı bileşen arzı altında üretilebilir miktarı hesapladı; dört senaryoda satış, gelir, navlun ve maliyet baskısını modelledi; marj ve FAVÖK etkisini çıkardı. Olasılıkları kullanıp beklenen değeri üretti, ardından Monte Carlo simülasyonuyla sonuç aralığını verdi. Talep esnekliği verisini de işin içine kattı; seçici fiyat yansıtmasının talep üzerindeki etkisini kaba bir varsayım gibi değil, veri temelli bir çerçevede değerlendirdi.

Bu süreçte önemli bir öz-denetim adımı da vardı. Cowork modelleme sırasında bir maliyet tutarsızlığı yakaladı. Bunu görmezden gelmek yerine maliyeti gelire dayalı savunulabilir varsayımlara çekti ve fiyat yansıtması bölümünü esneklik temelli daha tutarlı bir analizle yeniledi. Bu tür kontroller, özellikle yönetim sunumuna girecek çıktılarda çok değerli.

Ardından karar tetikleyicileri kuruldu. Envanter-hafta, navlun endeksi ve tedarikçi teslim PMI gibi öncü göstergeler için eşikler tanımlandı. Her eşikte hangi kaldıracın devreye gireceği netleştirildi: alternatif tedarikçi açma, emniyet stoğunu artırma, seçici fiyat yansıtması, korunaklı ürünlere kapasite kaydırma, hızlı navlun kullanma. Sonuç, yalnızca analiz değil; yönetimin önüne konabilecek bir karar tablosu oldu.

Son teslimde Cowork iki ayrı çıktı hazırladı. Excel çalışma kitabında yönetici özeti panosu, maruziyet ve kriz saati, senaryo karşılaştırması, finansal etki için FAVÖK köprüsü, karar tetikleyicileri tablosu, aksiyon planı ve maliyet/fayda, varsayımlar ve yöntem, denetim için veri sayfaları yer aldı. PowerPoint destesindeyse durum, maruziyet, kriz saati, senaryolar, satış-üretim-tedarik etkisi, finansal köprü, gözetleme kulesi mantığıyla karar tetikleyicileri, önerilen aksiyon planı ve zaman çizelgesi slaytları hazırlandı. Her slayta kısa Türkçe konuşmacı notu da eklendi.

En net yönetim çıktısı da şuydu: Üç öncü gösterge de kritik eşikte olduğu için en kritik bileşenlerde alternatif tedarikçi kararının hemen alınması gerekiyor.

Bir tedarik şokunun satış, üretim ve tedarik planına etkisini modellemek, senaryolara göre karar tetikleyicileri kurmak ve yönetime sunmak (normalde bir kriz masasının haftalarca uğraşacağı iş), tek bir Türkçe görev tarifiyle Cowork'e devredildi.

Cowork çıktıları

Tek görevden çıkan, herkese açık ve indirilebilir teslimatlar.

Sekiz sayfalık .xlsx: yönetici özeti panosu, maruziyet ve kriz saati, senaryo karşılaştırması, FAVÖK köprüsü, karar tetikleyicileri, aksiyon planı ve maliyet-fayda, varsayımlar ve yöntem, denetim verisi. Hesaplanan değerler sabitlendi.

İndir →

On altı slaytlık .pptx yönetim destesi: durum, maruziyet, kriz saati, dört senaryo, finansal köprü, karar tetikleyicileri ve gözetleme kulesi, aksiyon planı ve zaman çizelgesi; her slaytta Türkçe konuşmacı notu.

İndir →

Analizden öne çıkan görseller

Çıktılardan alınan, hikâyeyi anlatan görseller.

  1. Şokun izi: Bölge-D navlun endeksi Eylül 2026'da 100'den 370'e sıçrıyor, tedarikçi teslim PMI'si 35'e düşüyor; kriz penceresinin başlangıcı.
  2. Maruziyet: on sekiz üründen on altısı, planlı gelirin yaklaşık %89'u en az bir Bölge-D tek kaynak bileşenine bağlı.
  3. Kriz saati: risk bileşenlerinin envanter tükenme süresi 4–8 hafta; inverter kompresörde emniyet stoğu sonrası yalnızca 2,3 hafta kalıyor.
  4. Monte Carlo simülasyonu: FAVÖK etkisi dağılımı (P10 −2,06, medyan −0,76 ve P90 −0,10 milyar TL).
  5. Azaltıcı aksiyon: alternatif tedarikçi devreye girince FAVÖK kaybı Orta senaryoda 0,10, Ağır senaryoda 0,40 milyar TL iyileşiyor.

Maliyet ve getiri

ölçülmüş · Microsoft 365 Copilot (Cowork, Auto)
Cowork maliyeti ₺385 820,7 kredi · $8,21
Elle yapım maliyeti ₺86.400 64 saat × ₺1.350/saat (yüklü)
₺72.192 – ₺103.104 aralığı (muhafazakâr–agresif)
Maliyet karşılaştırması 224,5x Ölçülen Cowork maliyeti / varsayılan elle yapım maliyeti

Elle yapım maliyeti kaynağı: Kariyer.net, Glassdoor TR ve talent.com ilanlarından derlenen aralık · Temmuz 2026. Yüklü saatlik maliyet = brüt × 1.45 (SGK + yan haklar) ÷ 180 saat/ay. kaynak

Yöntem: Cowork maliyeti = /cost ile ölçülen kredi × $0.01/kredi (ABD doları). TL karşılığı, günlük resmî TCMB kuruyla (1 USD = 46,89 TL) hesaplanır. İnsan tarafı, iyi bir şirkette kıdemli analistin yan haklar ve vergiler dâhil saatlik toplam maliyetine (yüklü) dayanan bir varsayımdır.

Kur: TCMB · 10 Temmuz 2026 · 1 USD = 46,89 TL

Getiriyi kendinize göre hesaplayın

Sizin maliyetiniz
Kazancınız
Getiriniz (ROI)
Cowork maliyeti (ölçülmüş): ₺385

Yinelenen görev: bu iş her dönem yeniden çalıştırılır. Her çalıştırma, yukarıda ölçülen küçük Cowork kredisi kadar maliyet oluşturur; buna karşılık ekip aynı işi her seferinde elle tekrarlamak zorunda kalmaz.

Cowork maliyeti /cost ile ölçülür; kredi tutarı sabittir, TL karşılığı günlük TCMB kuruyla güncellenir. Bu hesapta yalnızca sizin girdiğiniz değerler oynar. Saatlik maliyet olarak yan haklar ve vergiler dâhil toplam işveren maliyetini girmeniz önerilir. Hesap tamamen tarayıcınızda çalışır, ek kredi harcamaz. Amaç, kazanılan zamanı görünür kılmak; böylece ekip bu vakti daha değerli ve stratejik işlere ayırabilir.

Kur: TCMB · 10 Temmuz 2026 · 1 USD = 46,89 TL

Dürüst değerlendirme

Neyi iyi yaptı, sınırları neler?

Bu örnek güçlü, çünkü Cowork dağınık veriyi hızla birleştirip ekiplerin önüne karar verilebilir bir çerçeve koyuyor. Özellikle tekrar eden bu tür iş akışlarında aynı yaklaşımı yeniden kurmak kolaylaşıyor; bu da zaman kazancı yaratıyor ve elle yapım maliyetini ciddi biçimde aşağı çekiyor.

Ama burada önemli bir dürüstlük payı var: Üretilen çıktı nihai hakikat değil, iyi hazırlanmış bir taslak ve karar destek paketi. En iyi sonuç, operasyon, tedarik, satış ve finans ekiplerinin bulguları birlikte gözden geçirmesiyle çıkıyor. Hangi alternatif tedarikçi gerçekten devreye alınır, hangi ürün ailesinde kapasite kaydırılır, fiyat yansıtması nerede dikkatli uygulanır gibi kararlar hâlâ insan yargısı ister.

Bu zaten Microsoft’un “kontrol sizde” yaklaşımının güçlü yanı. Cowork tekrarlayan analiz yükünü sırtlanır, dosyaları bağlar, modeli kurar, çıktı üretir. Ekipler de geri kazandıkları vakti stratejiye, önceliklendirmeye, paydaş iletişimine ve sahadaki gerçeklerle modeli test etmeye ayırır.

Kısacası bu senaryoda Microsoft Copilot Cowork, operasyon ve tedarik zinciri ekiplerine yalnızca hızlı bir çıktı vermedi; belirsizlik anında ortak bir karar zemini kurdu. Envanterin ne zaman biteceğini, hangi ürünlerin risk altında olduğunu ve hangi kaldıracın ne zaman çekileceğini tek bir akışta görünür hale getirdi. Yönetim masasındaki “şimdi ne yapalım?” sorusu, veriyle desteklenen net bir öneriye dönüştü.